ΘΕ.ΑΜ.Α.: Ένας απολογισμός των «Περσών»

10 Οκτ 2016

 

Το Σάββατο 1 Οκτωβρίου στη σκηνή του Δημοτικού Ωδείου Λάρισας ολοκληρώθηκε η διαδρομή των παραστάσεων των «Περσών». Μία διαδρομή που ξεκίνησε από ένα σημείο εξέλιξης ως προς την ευρύτερη ανταπόκριση του έργου του ΘΕ.ΑΜ.Α. με την επιλογή της παράστασης για το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου από τον καλλιτεχνικό του διευθυντή κ. Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, όπου παρουσιάστηκε στις 13 και 14 Ιουλίου 2016 στη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» του Εθνικού Θεάτρου.

Η παράσταση ανέβηκε σε μετάφραση και σκηνοθεσία του Βασίλη Οικονόμου. Κορυφαία Χορού η ερμηνεύτρια της λαϊκής προφορικής μας παράδοσης Γιώτα Βέη. Την Άτοσσα υποδύθηκαν ταυτόχρονα μαζί επί σκηνής δύο ηθοποιοί: η Χριστίνα Τούμπα από το αμαξίδιό της απέδωσε τον λόγο της βασίλισσας και η κωφή ηθοποιός Χριστίνα Τσαβλή ενσάρκωσε τη φυσική υπόσταση της μητέρας του Ξέρξη. Ο Πάνος Ζουρνατζίδης ερμήνευσε τον Δαρείο, ο Μιχάλης Ταμπούκας τον Αγγελιαφόρο και ο Βασίλης Οικονόμου τον Ξέρξη. Η Β΄ Κορυφαία του Χορού Αιμιλιανή Αβραάμ ανέλαβε και την εκγύμνασή του, τον οποίο εμψύχωσαν ο Μιχάλης Γραμματάς, ο Γιώργος Ηλιάκης, η Μαρίνα Μπεσίρη, η Μαρίνα Σταμάτη, η Μαίρη Σταματουλά και η Έφη Τούμπα. Για κωφούς θεατές και με προβλήματα ακοής, η διερμηνέας Θεοδώρα Τσαποΐτη απέδωσε το κείμενο επί σκηνής στην ελληνική νοηματική γλώσσα (ΕΝΓ). Οι μουσικοί κρουστών οργάνων Μάκης Σουλελές και Αλέξανδρος Χαντζαράς ερμήνευσαν επί σκηνής τη σύνθεση του Αλέξανδρου Καψοκαβάδη. Η Σοφία Σταυρακάκη υπέγραψε τα κοστούμια και η Δέσποινα Φλέσσα τα σκηνικά. Ο Φώτης Κίκιρας επιμελήθηκε την ηχοληψία.

 Στη συνέχεια οι «Πέρσες» παρουσιάστηκαν και σε άλλες σημαντικές καλλιτεχνικές διοργανώσεις, όπως στο Φεστιβάλ Ολύμπου και στον «Πολιτιστικό Σεπτέμβρη» του δήμου Κορυδαλλού, πάντα με την ίδια ένθερμη ανταπόκριση από θεατές, ανθρώπους της τέχνης και γνώστες του θεάτρου, μεταξύ αυτών ο κριτικός κ. Λέανδρος Πολενάκης, ο οποίος χαρακτήρισε την παράσταση ως την καλύτερη του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών.

Σημαντικό στοιχείο στην πορεία της διαδρομής των «Περσών» υπήρξε επίσης η παρουσίασή τους στο Θέατρο Ρεματιάς Χαλανδρίου. Η σημασία αυτής της παρουσίασης, που πραγματοποιήθηκε και υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής, έγκειται στο γεγονός ότι ήταν η πρώτη παράσταση Ελλήνων καλλιτεχνών στην Ελλάδα με πλήρη προσβασιμότητα, καθώς εκτός από τις πρακτικές συνθήκες για ηθοποιούς και θεατές που χρησιμοποιούν αμαξίδια και τη διερμηνεία του κειμένου στην ΕΝΓ, υπήρξε και ακουστική περιγραφή για τυφλούς θεατές και με προβλήματα όρασης από τον Θανάση Παπαντωνόπουλο με την συμβολή της Κίνησης Καλλιτεχνών με Αναπηρία, μέλος της οποίας είναι το ΘΕ.ΑΜ.Α.

Καθώς το έργο του ΘΕ.ΑΜ.Α. και της Κίνησης Καλλιτεχνών με Αναπηρία συνεχίζεται αδιάκοπα, ευελπιστούμε και για περαιτέρω εξέλιξη βασικών αρχών σε θεσμικό επίπεδο στην Ελλάδα, αρχής γενομένης από την άρση της «παραμέτρου» περί «αρτιμέλειας» στο Προεδρικό Διάταγμα 370 του 1983 για τις εισαγωγικές εξετάσεις σε Ανώτερες Σχολές Δραματικής Τέχνης μέσω κριτικής επιτροπής του Υπουργείου Πολιτισμού. Μία «παράμετρος» όχι μόνο (τουλάχιστον επιεικώς) παρωχημένη ως εκ παραδρομής κατάλοιπο  της προέλευσής της από την εποχή του Μεταξά, αλλά επί της ουσίας ανυπόστατη καθώς ουσιαστικά απαγορεύει ακόμα και το δικαίωμα της θεατρικής εκπαίδευσης σε ανθρώπους με αναπηρία.  Βασικές διαδικασίες όπως η άρση της περί ου λόγος «παραμέτρου» συνιστούν θεμελιώδη βήματα ως επιτακτική ανάγκη, τα οποία διαμορφώνουν ζωτικές προοπτικές, γεγονός που εκφράζεται αδιαμφισβήτητα από το εύλογα αυξανόμενο ενδιαφέρον στην απήχηση του έργου του ΘΕ.ΑΜ.Α. και της Κίνησης Καλλιτεχνών με Αναπηρία σε κάθε επίπεδο, με τη συνέπεια του ήθους που καταδεικνύονται απτά στους καρπούς του γόνιμου μόχθου του. Βήματα που θα συμβάλλουν αισίως ως στοιχειώδης παρακαταθήκη για την εξέλιξη ανθρώπων με αναπηρία στην Ελλάδα, οι οποίοι μπορούν να καταδείξουν ένα αξιόλογο δυναμικό στο θέατρο και σε άλλους καλλιτεχνικούς τομείς όπως σε κάθε ανεπτυγμένη χώρα.